Bedenin kadar zihnini de hazırla: Stresten arın, sağlığa yakın!

 

Sevgili anne-baba adayları bu modülde gebelik öncesi stres, strese neden olan durumlar, gebelikte stresin sizi ve bebeğinizi nasıl etkilediği ve stres yönetiminin anahtarları konuları hakkında konuşacağız.

 

Gebelik ve stres

 

Gebelik, yaşamınızın doğal bir dönemi olup biyolojik, fizyolojik ve psikolojik değişimlerin yaşandığı, ailesel ve sosyal rollerinizin değiştiği, sorumluluklarınızın arttığı, annelik rolüne uyumunuzun başladığı bir kriz dönemi olarak görülebilmektedir. Kadınların çoğu gebelikte meydana gelen bu değişimlere kolay uyum sağlarken; bazıları uyum sağlamakta zorluk yaşayabilmektedir. Genellikle heyecan verici bir süreç olarak görülen gebelik, bir kadının hayatında önemli ve stresli bir yolculuktur ve bu durum yaklaşık her dört gebe kadından birini olumsuz etkilemektedir. Öte yandan stres, hormonal sistem üzerindeki etkileri ile doğrudan üreme sağlığını etkileyebilir. Yüksek stres seviyeleri, adet düzensizlikleri, ovülasyon sorunları ve sperm kalitesinde azalma gibi faktörlere neden olabilir. Bu durum, doğal yollarla hamile kalmayı zorlaştırabilir ve gebelik şansını azaltabilir. Bu nedenle gebelik öncesi stresi yönetebilmeniz gebelik ve sonrası döneme kolay uyum sağlamanızı kolaylaştıracaktır. 

 

Gebelik öncesi strese neden olan durumlar nelerdir?

 

• Gebe kalma yaşınız (18 yaş altı ve 35 yaş üzeri),
• Gebeliğinizin planlı/plansız olması,
• Gebeliğinizi isteme/istememe durumunuz,
• İlk kez gebelik deneyimi yaşayacak olmanız, 
• Sizin ve eşinizin eğitim seviyesi,
• Ekonomik durumunuz, 
• Ailesel problemleriniz, 
• İş ile ilgili problemleriniz, 
• Düşük öykünüzün olması,
• Gebeliğinizin neden olduğu durumlar, 
• İnfertilite (gebe kalamama) tedavisi sonucu gebe kalmanız, 
• Kronik hastalığa (şeker, tansiyon, astım, depresyon vb.) sahip olmanız, 
• Sosyal ya da ailesel desteğinizin yetersiz olması,
• Bebeğinizle ilgili endişeleriniz ve 
• Aile içi şiddet görüyor olmanız sayılabilmektedir.
• Gebelik öncesi stresin gebeliğinize ve bebeğinize etkileri nelerdir?
• Stresle birlikte, bebeğinize giden damarlar daralır ve rahminizi besleyen kan akımı azalır. 
• Stresin size etkileri
• Stresin bebeğinize etkileri
• Düşük,
• Gebelik tansiyonu / preeklampsi (gebelik zehirlenmesi) riskinde artış,
• Erken doğum,
• Doğum öncesi kanama,
• Zor doğum,
• Epizyotomi (doğum kesisi), 
• Müdahaleli doğum,
• Kısalmış/uzamış doğum eylemi,
• Gebelik kesesinin erken yırtılmasıyla suların erken gelmesi
• Erken doğum (prematür bebek),
• Bebeğin kalp atım hızında değişiklik,
• Gebelik yaşına göre küçük bebek,
• Bebekte gelişme geriliği,
• Düşük doğum ağırlıklı bebek,
• Bebek hareketlerinde değişiklik,
• Bebekte yoğun bakım ihtiyacı,
• Bebekte enfeksiyonlar,
• Bebek ölümü.

 

Gebelik Öncesi Stres Yönetiminin Anahtarları

 

Gebelik öncesi stresle etkili baş edebilmeniz gebelik ve sonrası dönemde bebeğinizin gelişiminin olumsuz etkilenmesini engeller, bebeğinizle aranızda daha güçlü bir bağ kurmanıza ve aynı zamanda çocukluk çağında ortaya çıkabilecek sorunların önlenmesine katkı sağlar.

Gevşeme, Solunum ve Fiziksel Egzersiz: Egzersiz yaşam kalitenizi olumlu yönde etkiler, dolaşım ve sindirim sistemi işlevlerini düzenler. Gebelik öncesi yapılan egzersizler gebelik sürecinde kilo kontrolünü sağlamanıza yardımcı olur. Doğum eylemi için gerekli kas gücünü destekleyerek doğum sonu iyileşmeyi hızlandırır. 

 

Müzik Terapi: Gebelik öncesi, gebeliğinizde, doğum anında ve doğum sonrası dönemde stres ve anksiyetenizi azaltır. Stresle baş etmek için sevdiğiniz, size iyi gelen bir müzik türünü seçin, kendinize sessiz sakin huzurlu ve yalnız kalabileceğiniz bir ortam belirleyin ve dinlediğiniz müziğe odaklanın, müziği dinlerken kendinizi iyi hissettiğiniz bir anıyı ya da durumu hayal edin. Bu uygulamayı strese maruz kaldığınız durumlarda düzenli yapar hale gelin.

 

Yoga ve Hayal Kurma: Gebelik öncesi yapılan yoga ve hayal kurma çalışmaları, nabız ve kan basıncınızın düzenlenmesini olumlu etkiler ve psikolojik stresi azaltır. 

Masaj Terapisi: Gebelik öncesi dönemde yapılan masaj, aktif fiziksel şikayetleri (bel ağrısı, ödem gibi) azaltır. 

 

Akupunktur: Vücutta belirlenen önemli noktalara ince iğneler batırılması ile uygulanan, bilimsel bir tedavi yöntemidir. Gebeliğiniz sırasında karnınızın altında ağrı, bel ağrısı, mide bulantısı, uykusuzluk ve bebeğin pozisyon bozukluğu gibi durumlarda uygulanabilir. 

 

Sosyal destek: Gebe kalmadan önce ve gebeliğiniz boyunca aldığınız sosyal destek, daha fazla güven sağlayarak huzursuzluk, sinirlilik hali ve korkuyu azaltır, doğuma karşı olumlu duygular hissettirir. Psikolojik ve fiziksel hastalığı azaltır, bakım ve iletişim memnuniyetini arttırarak duygularınızın kontrolünü arttırır. Gebeliğinizde depresyonun yanı sıra doğum sonrası depresyonu azaltarak kendinize olan saygınızı ve güveninizi artırır.